Een bevalling met ruggenprik: voor de één een bewuste keuze, voor de ander iets waar ze pas tijdens de bevalling over nadenkt. Kiezen voor pijnbestrijding is een persoonlijke keuze en er bestaat geen ‘juiste’ manier om te bevallen. Een ruggenprik kan zorgen voor de verlichting die jij nodig hebt tijdens je bevalling. Maar hoe werkt die ruggenprik nou precies? Wat zijn de voor- en nadelen? Wij leggen je eenvoudig en eerlijk uit wat een bevalling met ruggenprik inhoudt, zodat je een keuze kunt maken die bij jou past. Nu of op het moment zelf.
Wat is een ruggenprik?
Een ruggenprik wordt ook wel epidurale pijnstilling genoemd. Het is een vorm van pijnbestrijding die wordt gebruikt tijdens de bevalling. Bij een ruggenprik bij bevalling krijg je via een dun slangetje in je onderrug pijnstillende medicatie toegediend. Deze medicatie verdooft de zenuwen die pijnsignalen vanuit je baarmoeder en bekken naar je hersenen sturen.
Het plaatsen van de ruggenprik gebeurt door een anesthesist in het ziekenhuis. Je zit of ligt voorovergebogen, zodat de anesthesist goed bij je onderrug kan. Via een naald wordt een dun slangetje (katheter) geplaatst in de ruimte rond je ruggenmerg. De naald wordt daarna verwijderd, maar het slangetje blijft zitten. Hierdoor kan de pijnstilling continu worden toegediend en eventueel worden aangepast.
Wat veel vrouwen prettig vinden aan een bevalling met ruggenprik, is dat de scherpe pijn van de weeën sterk vermindert of zelfs helemaal verdwijnt. Je blijft meestal wel bij bewustzijn en kunt de bevalling bewust meemaken, alleen met veel minder pijn.
Wat zijn de voordelen?
Een ruggenprik tijdens de bevalling kan verschillende voordelen hebben. Wat als voordeel wordt ervaren, verschilt per vrouw en per bevalling.
Voordelen van een bevalling met ruggenprik:
- Sterke pijnverlichting
Het grootste voordeel is natuurlijk dat de pijn van de weeën aanzienlijk afneemt. Voor vrouwen die de pijn als overweldigend ervaren, kan dit veel rust geven. - Meer ontspanning tijdens de bevalling
Minder pijn zorgt er vaak voor dat je lichaam zich beter kan ontspannen. Dit kan helpen om de ontsluiting soepeler te laten verlopen. - Meer energie over voor het persen
Omdat je minder uitgeput raakt door de pijn, houden sommige vrouwen meer energie over voor het laatste deel van de bevalling. You are almost there! - Mentaal rustiger
Angst en spanning kunnen afnemen wanneer de pijn onder controle is. Dat geeft ruimte om je beter te focussen op wat er gebeurt. - Noodzakelijk bij medische indicatie
Soms is een bevalling met ruggenprik medisch wenselijk, bijvoorbeeld bij hoge bloeddruk, extreme uitputting of een langdurige bevalling.
Voor veel vrouwen maakt een ruggenprik het verschil tussen ‘overleven’ en bewust meebeleven. Niemand kan voor jou bepalen wat de juiste keuze is, tenzij het medisch noodzakelijk is.
Wat zijn de nadelen?
Naast voordelen zijn er ook nadelen van een ruggenprik bij bevalling. Het is belangrijk om deze mee te nemen in je overweging, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Nadelen ruggenprik bevalling:
- Minder bewegingsvrijheid
Door de verdoving kun je vaak niet meer vrij rondlopen of van houding wisselen. Meestal blijf je in bed liggen. Wil je dus graag staand bevallen of je kindje zelf aanpakken tijdens een badbevalling, dan is een ruggenprik bevalling wellicht niet de beste optie voor je.
- Persfase kan langer duren
Bij een ruggenprik bevalling voel je soms minder goed wanneer je moet persen. Hierdoor kan de persfase langer duren of is er extra begeleiding nodig.
- Grotere kans op medische ingrepen
Er is iets meer kans op een vacuümverlossing of knip, al verschilt dit per situatie.
- Bloeddruk kan dalen
Een ruggenprik bij je bevalling kan zorgen voor een tijdelijke daling van je bloeddruk, daarom word je extra goed gemonitord.
- Bijwerkingen na de bevalling
Denk aan jeuk, rillingen, hoofdpijn of een beurs gevoel op de plek van de prik. Ernstige complicaties zijn gelukkig zeldzaam.
De nadelen van een ruggenprik bevalling wegen voor de één zwaarder dan voor de ander. Wat voor jou belangrijk is, staat altijd voorop.
Wanneer wel of niet kiezen voor een bevalling met ruggenprik
Iedere vrouw ervaart pijn anders. Waar de één de weeën goed kan opvangen, vindt de ander ze intens en overweldigend. Daar zit geen goed of fout in. Sommige vrouwen willen graag zo natuurlijk mogelijk bevallen, zonder pijnstilling. Anderen kiezen bewust voor pijnverlichting. Beide keuzes zijn even waardevol. Bedenk van tevoren goed wat jij belangrijk vindt en waar jij je goed bij voelt.
Een ruggenprik bij bevalling is meestal mogelijk wanneer:
- Je bevalling goed op gang is
- Je voldoende ontsluiting hebt
- Je niet te veel ontsluiting hebt
- Je in het ziekenhuis bevalt
- Er een anesthesist beschikbaar is
Soms hoor je dat je “te laat” bent voor een ruggenprik. Dat betekent meestal dat de ontsluiting zo snel gaat, dat het plaatsen niet meer haalbaar of zinvol is. Ook bij een zeer snelle bevalling kan een ruggenprik niet meer lukken. Bekijk het dan van de positieve kant: het gaat vlot en je bent er bijna!
Het is belangrijk om te weten dat je je keuze niet van tevoren hoeft vast te leggen. Ook al neem je je keuze op in je bevalplan dat je in je derde trimester maakt, dan kun je er nog steeds op terugkomen. Veel vrouwen besluiten pas tijdens de bevalling of een bevalling met ruggenprik bij ze past. Je mag altijd van gedachten veranderen.
Hoe lang duurt bevalling na ruggenprik?
Een veelgestelde vraag is: hoe lang duurt een bevalling na ruggenprik? Het eerlijke antwoord is dat wij dit ook niet weten. Dit verschilt namelijk per vrouw en per bevalling. Wat wel bekend is, is dat een bevalling met ruggenprik gemiddeld iets langer duurt dan een bevalling zonder pijnstilling, maar dat hoeft zeker niet altijd zo te zijn.
De ontsluitingsfase verloopt bij veel vrouwen met ruggenprik ongeveer hetzelfde tempo als zonder. Soms kan de ontsluiting zelfs soepeler gaan, omdat je lichaam beter ontspant door de pijnverlichting. De persfase duurt gemiddeld iets langer. Dat komt doordat je minder goed voelt wanneer een wee begint en hoe krachtig je moet persen.
Toch geldt: een langere bevalling betekent niet automatisch een slechtere bevalling. Veel vrouwen ervaren een ruggenprik bevalling juist als rustiger en beter vol te houden, ook als het proces iets meer tijd kost.
Hoe werkt persen met verdoving?
Bij een ruggenprik bevalling kan persen anders voelen dan bij een bevalling zonder pijnstilling. Je voelt vaak nog wel druk, maar minder pijn. Daardoor kan het lastiger zijn om precies te voelen wanneer je moet persen.
Je verloskundige of gynaecoloog begeleidt je hierbij intensief. Zij geven aan wanneer je een wee hebt en hoe je het persen het beste kunt aanpakken. Soms wordt de hoeveelheid pijnstilling iets verlaagd, zodat je meer persdrang voelt.
Bij een ruggenprik bevalling kan de persfase langer duren. In sommige gevallen is extra hulp nodig, zoals een vacuümpomp. Dat klinkt misschien spannend, maar gebeurt altijd met zorg en alleen als het echt nodig is. Veel vrouwen kijken uiteindelijk positief terug op deze fase, juist omdat ze zich gesteund en begeleid voelen.
Invloed op je baby
Veel zwangeren vragen zich af wat een bevalling met ruggenprik betekent voor hun baby. Goed nieuws: een ruggenprik is over het algemeen veilig en heeft geen blijvende negatieve invloed op je kind.
De hoeveelheid medicatie die via de ruggenprik bij je baby terechtkomt, is minimaal. Soms kan je baby direct na de geboorte wat slaperiger zijn, maar dit trekt meestal snel bij. De meeste baby’s drinken en reageren gewoon normaal.
Omdat je tijdens een ruggenprik bij bevalling extra gemonitord wordt, houden zorgverleners de hartslag van je baby goed in de gaten. Zo kunnen ze snel ingrijpen als dat nodig is. Voor veel vrouwen geeft dit juist een gevoel van veiligheid.
Herstel na de bevalling
Het herstel na een bevalling met ruggenprik verschilt per vrouw. Vaak voelen je benen kort na de bevalling nog wat zwaar of tintelend. Dit verdwijnt meestal binnen een paar uur.
Sommige vrouwen ervaren:
- Spierpijn of een beurs gevoel in de onderrug
- Hoofdpijn
- Vermoeidheid
Deze klachten zijn meestal tijdelijk. Het is goed om na de bevalling rustig te bewegen en hulp te vragen bij het opstaan. Je lichaam heeft hard gewerkt en mag herstellen op zijn eigen tempo.
Emotioneel gezien kun je ook tijd nodig hebben om je bevalling te verwerken, zeker als het anders liep dan je vooraf had gedacht. Onthoud: hoe je bevallen bent, zegt niets over hoe goed je het hebt gedaan. Ook een bevalling met ruggenprik is een krachtige prestatie. Je mag trots zijn op jezelf en je baby!
Ben je benieuwd naar de ervaringen van andere vrouwen? Via onze app kom je makkelijk in contact met andere moeders en zwangere vrouwen. Je kunt hier vragen stellen, maar ook jouw eigen verhaal delen.
Veelgestelde vragen
Doet een ruggenprik pijn om te zetten?
Het zetten van een ruggenprik bij bevalling kan even vervelend aanvoelen, maar de meeste vrouwen ervaren het niet als pijnlijk. Vaak is het snel voorbij.
Wanneer krijg je een ruggenprik tijdens de bevalling?
Een ruggenprik is meestal mogelijk zodra de bevalling goed op gang is en je voldoende ontsluiting hebt. Soms ben je al te ver in het proces.
Kun je persen met een ruggenprik?
Ja, persen met een ruggenprik kan. Je voelt vaak minder persdrang, maar met begeleiding lukt het meestal goed.
Wat zijn de grootste nadelen van een ruggenprik bij bevalling?
De belangrijkste nadelen van een ruggenprik bij bevalling zijn minder bewegingsvrijheid en een soms langere persfase.
